This is default featured slide 1 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 2 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 3 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 4 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 5 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

Chủ Nhật, 31 tháng 12, 2000

7 dấu hiệu sớm của ung thư máu

Sốt

Sốt là một trong những dấu hiệu sớm nhất của bệnh bạch cầu. Thân nhiệt tăng là phản ứng của cơ thể chống lại các nhiễm trùng xâm nhập. Khi cơ thể bị ảnh hưởng bởi bệnh bạch cầu, khả năng chống nhiễm trùng của tế bào sẽ giảm nghiêm trọng.

Chảy máu không giải thích

Bất cứ trường hợp chảy máu không giải thích nào từ bất kỳ ổ ung thư nào của cơ thể như miệng, mũi, trực tràng hoặc niệu đạo cũng cần phải được kiểm tra sớm nhất.

Phát ban, nổi mụn hoặc ban xuất huyết giảm tiểu cầu trên cơ thể

Một trong những dấu hiệu của bệnh bạch cầu là số lượng tiểu cầu thấp. Khi không có đủ những tế bào máu đông này trong cơ thể, cơ thể sẽ xuất hiện các vết bầm và chảy máu. Ban xuất huyết giảm tiểu cầu xảy ra khi các mạch máu nhỏ vỡ dưới da do số lượng tiểu cầu thấp.

Đổ mồ hôi đêm

Đổ mồ hôi đêm có thể là một trong những dấu hiệu cảnh báo bệnh bạch cầu.

Mệt mỏi

Số lượng haemoglobin giảm xuống khi bạn bị bệnh bạch cầu. Haemoglobin là thành phần trong tế bào hồng cầu chịu trách nhiệm vận chuyển oxy. Vì vậy, khi những tế bào này chết đi, bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi và thở gấp hơn bình thường.

Đau ngực, sưng bàn chân

Đau ngực liên tục và sưng bàn chân là dấu hiệu thường gặp ở bệnh nhân bị bệnh bạch cầu với các rối loạn về chảy máu và đông máu.

Các nhiễm trùng tái phát

Số lượng tế bào bạch cầu giảm làm cơ thể giảm khả năng chống lại nhiễm trùng. Điều này khiến bệnh nhân dễ bị nhiễm trùng.

BS Thu Vân

(Theo Univadis/ THS)

Phòng ngừa chứng mất ngủ ở người cao tuổi

Mẹ tôi 60 tuổi, thường xuyên bị mất ngủ (cả ngày lẫn đêm). Xin quý báo tư vấn nguyên nhân và cách chữa?

Mai Hoa (Thanh Hóa)

Chứng mất ngủ cũng thường hay gặp ở người già. Nguyên nhân gây mất ngủ ở người cao tuổi là do quá trình lão hóa tự nhiên của con người; do về già các hoạt động thể lực ít đi, ít tiếp xúc với ánh sáng, giảm ngưỡng bị đánh thức (dễ bị thức giấc hơn); thay đổi nhịp sinh học; giảm khả năng hồi phục các chức năng khi cơ thể bị lão hóa; các bệnh lý (sa sút trí tuệ, tim mạch, viêm nhiễm đường hô hấp, đau xương khớp, trầm cảm...).

Cách điều trị mất ngủ tốt nhất mà mẹ bạn có thể áp dụng là các biện pháp không dùng thuốc; nên có chế độ sinh hoạt hợp lý: tập thể dục đều đặn, ăn nhiều rau xanh, giảm mỡ, không sử dụng thực phẩm, đồ uống có chất kích thích, tránh căng thẳng hoặc xúc cảm trước khi đi ngủ, tạo một môi trường thư giãn và yên tĩnh khi đi ngủ... Nếu sau những cải thiện trên mà mẹ bạn vẫn bị mất ngủ thì nên đi khám chuyên khoa để có phác đồ điều trị và sử dụng thuốc hợp lý.

BS. Như Lan

Giấc ngủ kém gây tăng cân và tăng nguy cơ mắc tiểu đường

Những phát hiện này cho thấy những người ngủ trung bình 6 tiếng mỗi đêm có số đo vòng bụng lớn hơn 3cm so với những người ngủ 9 tiếng mỗi đêm. Những người có giấc ngủ ngắn hơn cũng nặng cân hơn. Những kết quả nghiên cứu này tăng thêm bằng chứng chỉ ra rằng thiếu ngủ góp phần phát triển những bệnh chuyển hóa như tiểu đường.

Theo Greg Potter từ ĐH Leeds, Anh, số người bị béo phì trên thế giới đã tăng gấp đôi từ năm 1980. Béo phì góp phần phát triển nhiều bệnh, nhất là tiểu đường týp 2. Việc hiểu rõ tại sao chúng ta bị tăng cân có ảnh hưởng lớn tới sức khỏe cộng đồng.

Giấc ngủ kém gây tăng cân và tăng nguy cơ mắc tiểu đường

Nghiên cứu này bao gồm 1.615 người tham gia, họ đã báo cáo về thời gian ngủ và ghi chép về thực phẩm họ ăn. Ngoài ra những người có thời gian ngủ ngắn hơn cũng bị giảm hàm lượng cholesterol tốt giúp loại bỏ chất béo xấu ra khỏi hệ tuần hoàn và bảo vệ chống lại những bệnh như bệnh tim.

Những phát hiện của nghiên cứu này làm nổi bật tầm quan trọng của việc ngủ đủ giấc. Thời gian ngủ cần thiết khác nhau ở mỗi người nhưng nói chung là nên khoảng từ 7-9 giờ.

BS Thu Vân

(Theo Boldsky)

Buồn nôn có thể là dấu hiệu chỉ điểm bệnh

Căng thẳng, sợ hãi, lo lắng

Những biểu hiện stress sẽ làm cơ thể hoạt động bất thường, dễ dẫn đến những vấn đề về dạ dày và đường ruột từ đó gây buồn nôn, nôn, nặng hơn là đầy hơi, tiêu chảy, táo bón hoặc hội chứng ruột kích thích. Khi bị căng thẳng, sợ hãi não bộ sản sinh ra thêm adrenaline gây ra sự mất cân bằng trong hệ tiêu hóa của bạn.

Làm thế nào để giải quyết tình trạng này? Bạn nên thư giãn, hoặc giải quyết tận gốc những lo lắng, căng thẳng không cần thiết, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Buồn nôn do các dấu hiệu đường tiêu hóa

Ăn quá nhiều

Ăn quá nhiều đồ ăn, làm hệ tiêu hóa phải làm việc với cường độ tối đa, gây quá tải sẽ dẫn đến buồn nôn. Triệu chứng buồn nôn và nôn xuất hiện nhiều ở những người có hệ tiêu hóa yếu hoặc những người đã trải qua phẫu thuật một bộ phận của hệ tiêu hóa làm giảm khả năng tiêu hóa của hệ thống trong cơ thể.

Để đối phó với chứng buồn nôn này, bạn cần chia nhỏ bữa ăn, không ăn quá nhiều thực phẩm cùng một lúc. Có thể hỏi ý kiến bác sĩ dùng thuốc, hoặc uống trà bạc hà, bổ sung thêm các loại quả chua cũng rất tốt để tăng cường chức năng tiêu hóa của dạ dày.

Ngộ độc thực phẩm

Buồn nôn, đau bụng là triệu chứng đầu tiên của bất cứ vụ ngộ độc thực phẩm nào. Có một số vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm như Campylobacter, Salmonella, Shigella, E. coli, Listeria... thường có các triệu chứng sốt, đau bụng, tiêu chảy, khó chịu, buồn nôn và nôn.

Nếu gặp phải trường hợp bị ngộ độc thực phẩm, bạn cần phải đến gặp bác sĩ ngay lập tức. Vì ngộ độc thực phẩm đi kèm với tiêu chảy dễ gây ra tình trạng mất nước và các chất điện giải. Khi bị ngộ độc cần uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, nghỉ ngơi, tránh ăn các thực phẩm chứa nhiều chất béo, sữa, cà phê, rượu....

Say rượu bia

Trong các cuộc vui, việc quá chén là không thể tránh khỏi. Nhưng say rượu bia cũng ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe và xuất hiện những triệu chứng như đau đầu, buồn nôn.

Trong trường hợp này, những người uống rượu bia đừng để uống quá nhiều đến mức mất kiểm soát.

Ở mức độ say rượu nhẹ, có thể uống các loại nước bột sắn pha đường. Nếu say rượu đến mức ngộ độc có thể gây nôn rồi đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế để được hỗ trợ kịp thời.

Dị ứng hoặc không dung nạp thực phẩm

Khi buồn nôn và nôn, điều đầu tiên chúng ta nên nghĩ đến là do thực phẩm. Có những người bị dị ứng thức ăn hoặc không dung nạp thức ăn cũng gây buồn nôn. Đôi khi, thực phẩm không phải là nguyên nhân chính, nhưng một sự thay đổi trong chế độ ăn kiêng hoặc cách ăn có thể gây buồn nôn và nôn tạm thời.

Trong trường hợp này, người nội trợ nên quản lý chặt chế độ ăn uống và tránh xa các loại thực phẩm có khả năng gây dị ứng.

buon-non-do-di-ung-thuc-pham

Buồn nôn - dấu hiệu chỉ điểm sức khỏe

Mang thai

Khi mang thai, hiện tượng nôn và buồn nôn rất phổ biến, nó được gọi là ốm nghén trong thai kỳ. Buồn nôn hay nôn thường bắt đầu trước khi thai nhi được 9 tuần tuổi và những dấu hiệu này rõ ràng hơn từ 12 đến 14 tuần của thai kỳ. Nó có thể xảy ra bất cứ lúc nào vào ban ngày hay đêm, thậm chí nhiều phụ nữ cảm thấy buồn nôn suốt hàng tháng. Mặc dù nguyên nhân của buồn nôn khi mang thai chưa tìm được nguyên nhân chính xác, nhưng có một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng buồn nôn và nôn trong thai kỳ có liên quan đến những thay đổi nội tiết tố. Thiếu hụt vitamin B6 cũng có thể gây ra buồn nôn ở phụ nữ mang thai.

Để giảm chứng buồn nôn thai kỳ, thai phụ nên tránh các loại thức ăn và mùi vị gây khó chịu, buồn nôn. Ăn từng phần nhỏ để dạ dày của bạn không bao giờ trống rỗng. Có thể tăng cường ăn uống chất lỏng, dễ tiêu hoặc sử dụng đồ uống lạnh vào giữa các bữa ăn cũng cho tác dụng tốt.

buon-non-do-thuoc

Buồn nôn do thuốc

Các thuốc giảm đau, chẳng hạn như codeine, hydrocodone, morphine, hoặc oxycodone, có thể gây ra buồn nôn hoặc nôn. Hay những loại thuốc như sắt, thuốc bổ sung kali, các thuốc chống viêm không steroid, và thậm chí cả aspirin đều có thể gây buồn nôn do kích thích dạ dày của bạn hoặc làm chậm chuyển động ruột, gây đầy hơi.

Để giảm triệu chứng này, bạn có thể dùng thuốc trong bữa ăn hoặc cùng một lượng nhỏ thức ăn. Nếu không có thể nhờ bác sĩ tư vấn một số loại thuốc uống cùng để giảm triệu chứng buồn nôn.

buon-non-do-dau-nua-dau

Đau nửa đầu

Khi bị đau nửa đầu, 80% bệnh nhân bị nôn và buồn nôn, người bệnh thường rất nhạy cảm với âm thanh, ánh sáng. Họ thường đau từng cơn, co thắt nửa bên đầu hoặc quanh sọ não. Não bị tăng áp lực gây ra buồn nôn và ói mửa.

Đau nửa đầu là căn bệnh mạn tính không có thuốc điều trị đặc hiệu. Khi có dấu hiệu bệnh này, người bệnh có thể vận động ngoài trời nhẹ nhàng, hít thở sâu, nới lỏng quần áo, không nên uống quá nhiều nước một lúc, tất cả đều có thể giảm được chứng buồn nôn và nôn.

Ngoài ra một số bệnh lý như: Viêm dạ dày, ruột do virus; Viêm túi mật hay tuyến tụy; Do hóa trị và ung thư,… cũng có thể khiến bệnh nhân buồn nôn và nôn do đó, khi thấy có hiện tượng buồn nôn kéo dài và kèm theo các triệu chứng bất thường thì cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra và tư vấn cụ thể.

Bạch Dương

(Theo thehealthsite)

Phòng bệnh sán xơ mít

Đặc điểm của sán xơ mít

Có hai loại sán dây, sán dây bò (sán xơ mít) và sán dây lợn, trong bài này chỉ trình bày phương pháp phòng bệnh sán xơ mít (sán dây bò). Chúng được gọi sán dây bò hay sán xơ mít vì hình dạng giống xơ của quả mít. Cơ thể của sán xơ mít chia thành nhiều đốt nhỏ. Sán xơ mít dài từ 4-12m, thân có trên 1.000 đốt, đốt trưởng thành dài khoảng 20-30mm. Đầu sán có 4 giác móc để bám vào niêm mạc ruột. Khi các đốt sán xơ mít già sẽ rụng ra và theo phân ra ngoài, trong các đốt sán có vô số trứng sán. Mỗi ngày thân sán có thể mọc dài ra từ 3-28 đốt. Các đốt già rụng ra thành những đốt riêng biệt, chuyển động nhờ những cơ rất khỏe nên khi nó ra khỏi hậu môn người và có thể bò lên bụng, lên nách bệnh nhân (cả người nằm cùng giường) hoặc bò ra khắp giường chiếu. Các đốt sán già theo phân hoặc tự bò ra ngoại cảnh, vỡ ra, giải phóng hàng trăm ngàn trứng. Nếu trâu, bò ăn phải đốt sán, vào ruột trứng sán sẽ nở ra ấu trùng và xâm nhập hệ tuần hoàn để về tim, sau đó theo máu đi đến các cơ vân để hình thành nang ấu trùng ở bắp cơ của trâu, bò và thường được gọi là “gạo bò”. Nang ấu trùng xơ mít thấy nhiều ở cơ lưỡi, cơ hoành, cơ tim, cơ mông... của trâu, bò. Khi con người ăn phải thịt, tim trâu, bò có nang ấu trùng sán xơ mít mà không được nấu chín kỹ, ấu trùng sán xơ mít sẽ trưởng thành ký sinh ở ruột non.Ăn đồ tái sống và tiết canh dễ nhiễm giun sán.

Ăn đồ tái sống và tiết canh dễ nhiễm giun sán.

Ấu trùng sán xơ mít có hình bầu dục hoặc hơi tròn, kích thước khoảng 20-30mm. Là một bọc chứa đầy chất lỏng, bên trong có đầu ấu trùng.

Ấu trùng có thể nằm lẫn trong thớ cơ của bò và có sức sống rất tốt với môi trường ngoại cảnh. Tuy nhiên, nếu thịt trâu, bò được nấu chín kỹ, ấu trùng sẽ chết. Nhưng nếu trong quá trình chế biến không vệ sinh, tẩy trùng các dụng cụ hoặc không sát trùng tay sau khi cầm nắm vào thịt trâu, bò có ấu trùng sán xơ mít sẽ có nguy cơ rất cao bị nhiễm ấu trùng sán xơ mít và mắc bệnh.

Ba tháng sau kể từ khi người ăn phải thịt trâu, bò có nang ấu trùng sán xơ mít, ký sinh trùng sán xơ mít trưởng thành về sinh dục và bắt đầu đứt các đốt già. Sán xơ mít có thể sống trong cơ thể con người từ 50-70 năm.

Triệu chứng của bệnh

Những dấu hiệu điển hình là người bệnh thường xuyên có những cảm giác khó chịu, rối loạn tiêu hóa, bứt rứt, đầy bụng, đau vùng rốn, dần dần thấy mệt mỏi, chóng mặt, hoa mắt, đau đầu, hạ huyết áp và thiếu máu... Những đốt sán già tự rụng khỏi ống tiêu hóa bất cứ lúc nào và chúng theo phân ra ngoài hoặc tự bò ra ngoài hậu môn trong lúc tắm, lúc ngủ (đốt sán bò ra giường, ra quần áo, bò lên người bệnh và người nằm cùng giường) làm cho người bệnh sợ hãi, mất bình tĩnh, lo lắng, hoang mang, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe.

Hậu quả khi mắc bệnh

Khi sán xơ mít sống trong ruột người, chúng sẽ sử dụng hết các chất dinh dưỡng khiến người bệnh thiếu máu, thiếu sắt và các vi chất cần thiết như vitamin B6, B12... dẫn đến suy dinh dưỡng. Một số người có cảm giác sợ hãi, thiếu tự tin khi thấy đốt sán bò ra hậu môn. Nếu bị sán xơ mít nặng (nhiều đốt sán, tồn tại lâu ngày) có thể gây căng thẳng thần kinh, strees, giảm khả năng tập trung vào học tập và công việc, đặc biệt có thể bị động kinh, liệt, mất trí nhớ, tăng áp lực nội sọ, não úng thủy, giảm thị lực, mù mắt, bệnh tim. Bị bệnh sán xơ mít, nếu có nhiều đốt, kéo dài, xoắn lại có thể bị làm tắc ruột.

Để xác định sán xơ mít cần xét nghiệm phân tìm các đốt sán xơ mít, soi phân bằng kính hiển vi quang học sẽ thấy trứng sán.

Xét nghiệm máu bằng kỹ thuật chẩn đoán huyết thanh ELISA cho kết quả khả quan.

Nguyên tắc điều trị

Khi nghi ngờ bị sán xơ mít (rối loạn tiêu hóa, ăn thịt trâu bò chưa nấu chín...) hoặc thấy đốt sán ra ở hậu môn theo phân hoặc tự bò ra cần đi khám bệnh ngay để được điều trị sớm nhất có thể.

Phòng bệnh bằng cách nào?

Để phòng bệnh hiệu quả, cần ăn chín, uống chín. Không ăn thịt trâu, bò chưa nấu chín (tái), không ăn rau sống, uống nước chưa đun sôi. Cần rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi đại tiện và sau khi tiếp xúc với thịt trâu, bò (giết mổ, chế biến). Cần sát khuẩn bằng xà phòng, nước đun sôi các dụng cụ dùng chế biến thịt trâu, bò. Quản lý và xử lý nguồn phân tươi hợp lý, tránh gieo rắc mầm bệnh ra môi trường.

TS.BS. Đặng Bùi Phương Linh

Sốt xuất huyết có biến chứng gì?

Em mới bị sốt xuất huyết, bị ngứa và rối loạn tạo máu. Xin hỏi bác sĩ có phải đó là do biến chứng của sốt xuất huyết? Em nên sử dụng thuốc gì?

Thái Loan (loanloanthai@hotmail.com.vn )

Sốt xuất huyết (SXH) là bệnh do virut Dengue gây ra. Có biểu hiện cấp tính như sốt cao đột ngột, kéo dài 7-10 ngày, có trường hợp sốt kéo dài 15-19 ngày, có khi sốt 2 pha: sốt 2 ngày rồi hạ sau đó 3-5 ngày sau sốt tái lại. Đi cùng với sốt là các triệu chứng đau đầu, chán ăn, buồn nôn, đau hốc mắt, đau cơ, đau khớp và có biểu hiện xuất huyết ở các mức độ khác nhau: da đỏ sung huyết, ban xuất huyết, đốm xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng, chảy máu mũi; chảy máu tạng phủ... Tuy nhiên nếu được theo dõi, nghỉ ngơi, điều trị đúng thì phần lớn SXH sẽ khỏi không có biến chứng. Trong thư em nói em bị SXH, ngứa và rối loạn đông máu nhưng không nói rõ SXH Dengue hay SXH do huyết tán (bệnh tan máu huyết tán)... Trên lâm sàng có thể gặp viêm gan cấp do virut Dengue (bệnh SXH Dengue kèm theo gan to hoặc teo men SGOT và SGPT tăng cao vàng da niêm mạc, bilirubin cao). Trường hợp này bệnh nhân có thể ngứa da do tăng sắc tố mật. Hoặc suy gan cấp do thuốc (dùng paracetamol để hạ sốt quá liều) có biểu hiện vàng da và ngứa da cũng như rối loạn yếu tố đông máu... Em nên đi khám tại các cơ sở y tế để xác định bệnh từ đó bác sĩ sẽ hướng dẫn dùng thuốc thích hợp.

BS. Vũ Hồng Ngọc

Xương khớp dự báo... thời tiết?

Thời tiết là một yếu tố ảnh hưởng đến sự xuất hiện và phát triển của các bệnh lý, trong đó đặc biệt rõ rệt là các bệnh khớp. Khi trời lạnh, sức đề kháng của cơ thể bị giảm sút nhanh chóng khiến cho các yếu tố gây bệnh như: vi khuẩn, virut dễ dàng tấn công. Ngoài ra, khi nhiệt độ xuống thấp, các gân cơ thường bị co rút gây nên các chứng vẹo cổ cấp do lạnh, các bệnh mạn tính về xương khớp như viêm, thoái hóa thấp khớp cũng trở nặng hơn.

Thay đổi thời tiết làm trầm trọng thêm bệnh xương khớp?

Bệnh lý khớp rất đa dạng, bao gồm các bệnh lý khớp viêm như viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, gút cũng như các bệnh thoái hóa như thoái khớp và đau sau chấn thương. Các bệnh nhân khớp trong từng nhóm đều cảm thấy có sự ảnh hưởng rõ rệt của thời tiết. Chính vì vậy, trên thực tế nhiều bệnh nhân đều nghĩ rằng khí hậu thay đổi và những thay đổi thời tiết đều gây đau xương khớp và thậm chí họ có thể dự báo được thời tiết. Từ năm 1879, Everett lần đầu tiên nghiên cứu ảnh hưởng của sự xuất hiện dông bão lên đau xương khớp trên 50 người, ông nhận thấy những người này đau khớp tăng lên trước khi có dông bão và đau khớp liên quan cả đến tốc độ của cơn dông đang đến. Mỗi một loại bệnh khớp lại có phổ nhạy cảm với thời tiết riêng biệt của mình. Chẳng hạn, một nghiên cứu cho thấy các cơn gút cấp thường xảy ra vào mùa xuân hơn là vào mùa hè hay mùa đông. Sự thay đổi thời tiết này dường như còn ảnh hưởng lên các bệnh khác như hô hấp, tai mũi họng, dị ứng.Người bệnh khớp cảm

Người bệnh khớp cảm thấy có sự ảnh hưởng rõ rệt của thời tiết.

Các bệnh khớp hay gặp trong mùa lạnh

Bệnh thấp khớp cấp hay còn gọi là bệnh thấp tim, hay gặp ở lứa tuổi học đường, xuất hiện sau nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, đặc biệt là viêm họng do nhiễm liên cầu khuẩn bê-ta tan máu nhóm A. Sau vài tuần kể từ khi bị viêm họng, trẻ có thể xuất hiện viêm khớp cấp. Các khớp bị viêm sưng to, nóng, đỏ, đau, có thể có dịch nhưng không bao giờ bị hóa mủ. Khớp viêm thường không đối xứng, hay di chuyển từ khớp này sang khớp khác. Viêm khớp có thể tự khỏi nhưng thường khỏi nhanh hơn khi dùng thuốc chống viêm.

Viêm khớp dạng thấp là bệnh chủ yếu gặp ở nữ giới, tuổi trung niên, viêm khớp kéo dài với các đợt sưng đau khớp cấp tính, bệnh nhân thường sưng đau nhiều khớp, sốt, có thể có các biểu hiện ở các cơ quan khác. Buổi sáng, khi mới ngủ dậy, người bệnh thấy có cảm giác cứng tại khớp, khó vận động. Dấu hiệu này rõ nhất ở các khớp cổ tay và bàn tay khiến người bệnh phải làm các động tác như gấp, xoay cổ tay... một hoặc vài tiếng, mới giảm bớt cảm giác cứng khớp. Sau nhiều đợt cấp tính hoặc sưng đau khớp kéo dài (vài tháng hoặc vài năm), các khớp có thể biến dạng: bàn tay bị vẹo, cổ tay sưng, các ngón tay ngón chân cũng bị biến dạng, các cơ teo, khiến cho chức năng vận động của bệnh nhân bị giảm sút, thậm chí ở giai đoạn muộn, bệnh nhân trở thành tàn phế.

Đau vai gáy, đau thắt lưng, viêm các điểm bám tận của các gân vào đầu xương trong chứng bệnh đau cân cơ (fibromyalgia). Bệnh thường gặp ở nhân viên văn phòng, đánh máy tính... Do trời lạnh, các cơ thường co lại để sinh nhiệt (rét run), tư thế “so vai, rụt cổ” do các cơ vùng gáy co lại để hạn chế tối đa trao đổi nhiệt với môi trường lạnh xung quanh. Các tư thế này phải duy trì trong thời gian dài làm cho các cơ cạnh cột sống bị giữ ở một tư thế lâu, gây mệt và mỏi cơ. Có thể đau một hay hai bên bả vai, hạn chế các động tác của cột sống như cúi, ưỡn, nghiêng... Các triệu chứng hay đi kèm là trạng thái mệt mỏi, đau đầu, mất ngủ...

Thoái hóa khớp là bệnh lý hay gặp ở người cao tuổi, do quá trình lão hóa của sụn khớp, sụn bị mất tính đàn hồi, mỏng dần đi và nhuyễn hóa, làm lộ tổ chức xương dưới sụn, gây đau và hạn chế vận động. Khi trời lạnh, các gân cơ bị co rút lại, dịch khớp đông quánh hơn làm cho các khớp trở nên cứng hơn, khó cử động hơn. Hơn nữa, khi trời lạnh, các thói quen tập luyện hằng ngày cũng bị giảm đi, cũng góp phần làm bệnh nặng thêm.

Một số bệnh cơ khớp khác

Sự thay đổi của thời tiết kéo theo sự thay đổi của các yếu tố bên trong cơ thể như độ nhớt của máu, độ nhớt dịch khớp, sự kết tủa của các muối, thay đổi nồng độ các hóa chất trung gian trong cơ thể, thay đổi vận mạch. Chính sự thay đổi nội môi này góp phần làm xuất hiện các đợt đau xương khớp. Vai trò của nhiệt độ thấp cũng được đề cập đến trong việc xuất hiện cơn gút cấp. Khoảng 2 - 3 giờ sáng, nhiệt độ của ngón chân cái thấp nhất, do đó các muối urat dễ kết tủa nhất. Yếu tố lạnh còn gây nên hội chứng Raynaud, một tình trạng bệnh lý thường hay kết hợp với các bệnh khớp như luput ban đỏ hệ thống, xơ cứng bì toàn thể. Độ nhớt của dịch khớp tăng lên khi nhiệt độ hạ thấp, giải thích sự cứng khớp trong bệnh thoái hóa khớp.

Lời khuyên của thầy thuốcNgoài các biện pháp bảo vệ sức khoẻ chung như dinh dưỡng hợp lý, sinh hoạt điều độ, tuân thủ chế độ thuốc men thường xuyên, các bệnh nhân mắc các bệnh khớp cần lưu ý là khi trời lạnh, nhất là kèm theo mưa phùn thì phải giữ ấm toàn thân, nhất là bàn tay, bàn chân, đội mũ, đeo găng tay, đi tất, quàng khăn ấm, đeo khẩu trang khi ra đường. Có thể ngâm nước muối ấm bàn tay, bàn chân, sử dụng túi chườm nóng, lò sưởi, điều hoà nhiệt độ (nếu có điều kiện). Một đặc điểm quan trọng trong điều trị các bệnh khớp mạn tính là phải dùng nhiều loại thuốc kết hợp, duy trì lâu dài, hằng năm, có khi suốt đời.

PGS.TS. Trần Trung Dũng